Oficina de Medio Ambiente

Blog dedicado as actividades que realiza a oficina medioambiental da Universidade da Coruña

CRÓNICA DA TERCEIRA XORNADA DE VOLUNTARIADO CON FLORA EXÓTICA INVASORA


O pasado mércores 15 de novembro, a Oficina de Medio ambiente (OMA) organizou xunto coa Asociación Ecoloxista ADEGA una nova xornada de voluntariado ambiental no Monte da Fraga (A Zapateira). Nesta ocasión, a xornada dedicouse exclusivamente á eliminación de Especies Exóticas Invasoras (EEI) nun treito do monte.

A xornada comezou as 15:30h diante da Facultade de Ciencias, onde as compañeiras de ADEGA fixeron unha introdución sobre a problemática das EEI e os traballos previos realizados neste eido no Monte da Fraga, traballos que se veñen desenvolvendo dende o ano 2010.

Esta é a segunda xornada de traballo de campo para á eliminación destas plantas que se fai no presente curso, despois do mapeado das principais EEI que aparecen no Monte da Fraga.
A actividade de campo con voluntariado realizouse con ferramentas manuais, como sachos, palas, tesoiras de poda, etc. Algunhas delas:



No treito no que se traballou identificáronse dúas especies, a Cortaderia selloana (Herba da pampa) e a Acacia melanoxylon (Acacia negra).



Foron extraídas unhas 8 plantas de Herba da Pampa e máis de 4 metros de Acacias nunhas dúas horas de traballo. Unha vez arrincadas de raíz, foron introducidas en bolsas e depositadas no contedor do lixo correspondente.

Algunhas fotos da xornada:









Reforestación participativa no Monte da Fraga

Xornadas de voluntariado ambiental




Datas: 13 e 20 de decembro
Punto de encontro: Charca do Monte da Fraga*


A cargo da equipa de educación ambiental de ADEGA.
Programa organizado en 4 quendas de traballo de campo:
Quenda 1: xoves 13 de 10 a 11:45h
Quenda 2: xoves 13 de 12:15 a 14h
Quenda 3 xoves 20 de 10 a 11:45
Quenda 3: xoves 20 de 12:15 a 14h
Cada persoa pode escoller participar en unha ou mais quendas, inscribíndose en oma2@udc.gal, indicando nome, apelidos, NIF e quenda(s) nas que te queres anotar.
A participación é libre ata completar as prazas, que se asignarán por orde de inscrición.
Nas xornadas expoñerase unha breve historia do Monte da Fraga e do seu Proxecto de Custodia, e farase traballo de campo con ferramenta manual para a plantación de especies autóctonas.
Recoméndase roupa e calzado cómodos.
*Ubicación da Charca do Monte da Fraga: 43.327173, -8.407110 (localizada no percurso desde a parte traseira da Facultade de Ciencias cara a Fac. de Filoloxía)

Recoñecemento de créditos para estudantes de grao da UDC (1C=10h participación en actividades da OMA)

CRÓNICA DA NOITE DOS MORCEGOS

O pasado 27 de novembro tivo lugar na Facultade de Ciencias unha xornada introdutoria aos quirópteros, impartida por Xosé Pardavila, membro do grupo Sorex e experto en morcegos e pequenos mamíferos.

A xornada presentada polas persoas bolseiras da OMA, tivo una boa acollida entre a comunidade universitaria, participaron nela tanto alumnado como persoal PAS e PDI da UDC, completándose as prazas ofertadas. Comezou cunha charla teórica sobre a bioloxía, ecoloxía e folklore entorno aos quirópteros. Falouse de numerosos aspectos destes animais, desde a súa etimoloxía, filoxenia, anatomía, ata a diversidade das especies galegas e os principais factores que as ameazan.

Salientouse como principal impacto na mortalidade de quirópteros a actividade dos parques eólicos, causando tanto morte directa como destrución de hábitats,  seguido de outros impactos como a eliminación de bosques autóctonos (as árbores refuxio atópanse en masas arbóreas conservadas, non sendo así en masas novas nin plantacións forestais), incendios forestais, tratamentos fitosanitarios masivos, entre outros.

A charla foi moi dinámica, disfrutando dela tanto pequenos como maiores.



Ao finalizar a charla, desprazámonos ata o Monte da Fraga para facer unha revisión das caixas de morcegos situadas polos arredores do campus da Zapateira. Revisamos un total de cinco caixas de morcegos, das que Xosé nos mostrou cales eran as súas diferenzas e como tiñan que construírse e colocarse, animando a instalar estes refuxios en mais zonas do campus e tamén a nivel individual nas proximidades das nosas casas, para favorecer o asentamento de comunidades de quirópteros, moitas delas ameazadas, co dato do 25% de especies que posúe algún risco de extinción.

As caixas de morcegos que se atopan no Monte da Fraga foron construídas e colocadas durante o curso 2017/2018, por parte de persoal voluntario da Oficina de Medio Ambiente. Nesta primeira revisión anual non puidemos ver ningún morcego habitando estes refuxios. Xosé explicounos que é importante continuar coas revisións periódicas xa que en menos de un ano pode ser normal que aínda non se atopen habitadas. Tamén, que nas inmediacións da Zapateira e noutras zonas do Monte da Fraga xa se atopen refuxios de forma natural.


Aínda que non atopamos habitadas as nosas caixas de morcegos, disfrutamos dunha agradable noite explorando a biodiversidade que esconde o Monte da Fraga, e con ánimo para seguirmos as instrucións de seguimento dos morcegos.



Nova xornada de voluntariado ambiental no Monte da Fraga

No mes de outubro deste ano iniciouse un programa para a concienciación e divulgación da problemática das Especies Exóticas Invasoras (EEI) no Monte da Fraga. As EEI son a segunda causa de perda de biodiversidade a nivel planetario e un exemplo atópase no monte da nosa universidade. 

Por iso, o próximo mércores día 5 de decembro teremos unha nova xornada de voluntariado no Monte da Fraga para a eliminación desta flora exótica invasora. 

Será a cargo da equipa de educación ambiental de ADEGA.

programa será o seguinte:

15:30: A problemática das EEI
16:00: Traballo de campo* con ferramenta manual para a eliminación das principais EEI que se atopan no Monte da Fraga
17:30: Remate da actividade

Punto de encontro: na entrada da facultade de ciencias (campus da Zapateira).

A asistencia é libre pero con límite de prazas, impriscindible inscribirse en oma2@udc.gal (indicando nome e apelidos, NIF e actividade na que te inscribes).

*Recoméndase roupa e calzado adecuado

Recoñecemento de créditos para estudantes de grao da UDC (1C=10h)

ESPERÁMOSTE!!



NOITE DOS MORCEGOS

O próximo martes 27 de novembro (18 - 21 h), terá lugar a Noite dos morcegos.

O programa é o seguinte:

18:00. Charla introductoria á bioloxia dos quirópteros: folklore, ecoloxía e bioloxía das especies galegas.

     - Lugar: Salón de actos da Facultade de Ciencias (A Zapateira)

19:00h. Revisión das caixas de morcegos localizadas no Campus da Zapateira.

Imparte: Sorex, ecoloxía e medio ambiente.

Inscricións ata o día 26 de novembro en oma2@udc.gal

Actividade gratuíta. Prazas limitadas, segundo orde de inscripción (confirmarase por correo-e)
Recoñocemento de créditos para estudantes de grao da UDC (1c=10h de dedicación)


Esperámoste!!


CRÓNICA DA XORNADA DE ELIMINACIÓN DE FLORA EXÓTICA INVASORA NO MONTE DA FRAGA

O xoves 15 de novembro, a Oficina de Medioambiente (OMA) organizou xunto coa Asociación Ecoloxista ADEGA una nova xornada de voluntariado ambiental no Monte da Fraga (A Zapateira), para facer traballo de campo na eliminación de Especies Exóticas Invasoras (EEI).


A xornada comezou as 15:30h diante da Facultade de Ciencias, onde as compañeiras de ADEGA fixeron unha introdución sobre a problemática das EEI e os traballos previos realizados neste eido no Monte da Fraga, traballos que se veñen desenvolvendo desde o ano 2010. No presente curso esta foi a primeira xornada de traballo de campo na eliminación, que se realizou logo de actividades de formación e mapeado durante os meses de outubro e novembro.

A actividade de campo con voluntariado realizouse con ferramentas manuais, como sachos, palas, tesoiras de poda, etc. Como reforzo tamén se achegou persoal de Desbromonte.org para mostrar ferramenta adaptada específicamente á eliminación de EEI de forma manual.

Identificáronse varias especies invasoras, como Cortaderia selloana (Herba da pampa), Buddleja davidii (Flor das bolboretas), ou  Phytolacca americana (Herba tintureira).

O modus operandi, como exemplo para a herba da pampa, logo de extraela, deixouse no mesmo oco coas raíces cara arriba sen tocar o chan, evitando o novo enraizado e o espallado de sementes.

Na xornada tamén se fixo unha demostración da técnica do allo (Allium sativum) en tocóns de Buddleja, que consiste en introducir un dente de allo nun oco do tronco (feito previamente con axuda de taladro), e tapando con arxila. A toxicidade dos compostos alelopáticos que libera o allo debilita a planta, que xa cortada a súa parte aérea, termina por secarlle a raíz.

Mais info sobre EEI:



Algunhas fotos da xornada: 














CRÓNICA DA VISITA A PLANTA DE DEPURACIÓN POR HUMIDAL DA UDC


O 14 de novembro tivo lugar no Monte da Fraga, unha visita guiada á planta piloto de humidais construidos da UDC, explicada pola equipa de investigación de Enxeñaría Química Ambiental (EnQA), Isabel Ruíz e Marta Sánchez.

Nestes sistemas de depuración de augas residuais, desenvólvense procesos físicos, químicos e biolóxicos que eliminan os principais contaminantes das Augas Residuais Urbanas (ARUs):  materia orgánica, sólidos en suspensión, nitróxeno, fósforo e mesmo contaminantes emerxentes como son os farmacéuticos.

Durante a visita técnica mostráronse as características dos humidais e o seu modo de funcionamento, e concretáronnos as liñas de investigación que se levan a cabo na actualidade no grupo de EnQA.

Algunhas das características e vantaxes dos humidais construidos como alternativa aos sistemas de depuración convencionais:

  • -    O investimento inicial que require este tratamento adoita ser mais baixo.
  • -    O mantemento é moi escaso, trátase de sistemas pasivos de depuración.
  • -    O gasto enerxético redúcese ao bombeo da auga e a súa recirculación, ambas características opcionais, aproveitando a forza da gravidade afórrase ata o 100% de enerxía.
  • -    Non precisa adición de produtos químicos de forma habitual, producindo moi poucas lamas.
  • -     A baixa (nula) producción de malos olores e a súa integración visual e paisaxística permite instalalos preto de vivendas.
  • -     Ademais da función de saneamento das augas residuais, nos humidais xenéranse espazos naturais con hábitats para fauna sensible, como as aves.

Mais info:





CRÓNICA DAS VISITAS A PLANTA DE RESIDUOS DE NOSTIÁN (8 E 15 DE NOVEMBRO)

 Estas dúas visitas técnicas que se organizaron desde o campus de Ferrol tiveron unha boa acollida entre o alumnado, completándose as prazas nas dúas convocatorias. Á actividade asistiu alumnado do Campus de Esteiro principalmente, e con representación de alumnado dos campus da Coruña e o persoal bolseiro da OMA.

A actividade comezou cunha breve charla no edificio de recepción, na que o persoal de Educación Ambiental de Puertas Afuera, acompañado do persoal técnico da planta, nos explicou o funcionamento da planta, que xestiona o 16% dos residuos de Galicia, procedentes da Cidade da Coruña e Consorcio das Mariñas, distinguindo as seguintes fraccións:

  • Contedor verde: Fracción Orgánica
  • Contedor Amarelo: Fracción Inorgánica
  • Contedor Verde (iglú): Vidro
  • Contedor Azul: Papel e cartón
  • Punto Limpo: Residuos de grande volume ou perigosos.

Tras a información inicial, o bus acercounos á explanada de recepción dos camións e edificio Punto de Admisión. Está dividido en varios fosos, dous deles destinados aos residuos de fracción orgánica. O resto están destinados aos residuos de fracción Inorgánica.
Como dato destacable informóusenos que a planta de Nostián recolle e procesa unhas 550 toneladas de residuos diariamente, producidas por unha poboación de 400.000 habitantes aproximadamente.

Un dos conflitos principais cos que se atopa a Planta de Nostián é a dificultade de transmitir á cidadanía a importancia da separación en orixe.
Así, son destinadas a vertedoiro unhas 15 toneladas/h (xornadas de 16 h/día), o que supón mais do 43% de rechazo. O cómputo recolle unhas 6000 ton/mes de fracción orgánica para destinar aos dixestores da planta, e unhas 1200 ton/mes de envases que son destinados á venta para xestores como Ecoembes.

A continuación visitamos a sala de máquinas, na que vimos o funcionamento por control remoto do pulpo de mestura e trasvase dos residuos.

Cóntase tamén con outras divisións específicas dentro da planta: residuos de podas, voluminosos (colchóns, mobles...). O persoal traballador da planta encárgase de forma manual de facer unha primeira separación dos voluminosos, papel e cartón, envases. A continuación as distintas fraccións son separadas por escaneo óptico, unha maquinaria específica que identifica e separa os distintos materiais segundo as súas características.

Finalmente e xa desde o  autobús, vimos o exterior dos edificios de tratamento da planta, onde se atopa a chamada piscina de cortiza, destinada a absorber, na medida do posible, as partículas de malos olores que proceden dos residuos de fracción orgánica. Tamén nos ensinaron as denominadas praias de residuos, onde se almacenan os residuos que foron rechazados. Ao lado destas, estaban apilados unha serie de bloques residuos comprimidos, que serán enviados a empresas comerciais que se encargan da súa xestión.

Cabe destacar que canto mellor sexa a separación en orixe, mais eficiente será o tratamento que se lle pode dar aos residuos, co obxectivo de diminuír as toneladas de rechazo que se envían diariamente a vertedoiro.

Se tí separas, Nostián recicla.

Mais info:

Imaxes: Visitas dos días 8 e 15 de novembro. Á actividade asistiu alumnado e profesorado do
Campus de Esteiro (Ferrol) e de Elviña (A Coruña), así como bolseiros/as da O.M.A.





A SEMANA EUROPEA DE PREVENCIÓN DOS RESIDUOS


A Semana Europea de Prevención dos Residuos (EWWR, das súas siglas en inglés para a European Week for Waste Reduction) é unha iniciativa cuxo obxectivo é promover e implantar durante unha semana accións de sensibilización sobre a xestión sustentable de residuos. Pretende concienciar á sociedade sobre a prevención na xeración do lixo, fomentando tamén a reutilización de produtos e a reciclaxe de materiais.


Este ano a EWWR celebrarase do 17 ao 25 de novembro, alentando a un amplo rango de público a participar: administracións, entidades privadas, ONGs, sociedade civil e persoas individuais de toda Europa.
A Oficina de Medio Ambiente (OMA) súmase a esta convocatoria, organizando entre o 19 e o 23 de novembro unha serie de iniciativas na Facultade de Ciencias da Educación (FCCEE):

·        19 de novembro

-        Caracterización de residuos na Facultade, con participación das persoas bolseiras da OMA, estudarase a composición das distintas fraccións do lixo in situ.

·        19 de novembro – 23 de novembro

-       Exposición do lixo nos pasillos da FCCEE, con paneis informativos elaborados polo alumnado do centro con material reutilizado, e que recollerá tamén a mostra real da caracterización de residuos, sensibilizando sobre a calidade da separación separada de residuos na Facultade.
-   Xornadas informativas nas aulas da FCCEE, sobre a recollida separada de residuos no modelo de compostaxe da UDC e do Concello da Coruña, a cargo do persoal da OMA.


Na páxina web da EWWR pode consultarse esta acción e visualizala no mapa europeo, no cal xa hai mais de 13.700 iniciativas rexistradas, e a OMA está entre elas!


Para participar e rexistrar alguna acción pode seguirse as instruccións na seguinte ligazón: http://www.ewwr.eu/es


Xornada de voluntariado ambiental no Monte da Fraga: Eliminación de flora exótica invasora

Xornada de voluntariado ambiental no Monte da Fraga


Eliminación de flora exótica invasora
A cargo da equipa de educación ambiental de ADEGA

Data e hora: 15 de novembro de 15:30 a 17:30 h.
Punto de encontro: entrada da Fac. de Ciencias (A Zapateira)

Programa: 
15:30h A problemática das especies exóticas invasoras (EEI)
16:00h Traballo de campo* con ferramenta manual para a eliminación das principais EEI que se atopan no Monte da Fraga
17:30h remate da actividade

*Recoméndase roupa e calzado adecuado

Inscricións en oma2@udc.gal (indicando nome, apelidos, NIF e actividade na que te inscribes)
Prazas limitadas, por orde de inscrición
Recoñecemento de créditos para estudantes de grao da UDC (1C=10h participación en actividades da OMA)